Beleggen in de achterban is een onderwerp dat geregeld terugkeert op de bestuurstafel bij pensioenfonds Horeca & Catering. Tot concrete investeringen heeft dat nog niet geleid.

Dat zegt manager vermogensbeheer Wouter Jan Naborn, die samen met vier anderen €14,3 mrd beheert. Hij noemt het pensioenfonds, dat bewust heeft gekozen voor intern fiduciair beheer, een ‘snelle volger’ als het gaat om maatschappelijk verantwoord beleggen.

Of het pensioenfonds wel eens heeft overwogen om leningen te verstrekken aan horecaondernemers? ‘We hebben dit vaker op de bestuurstafel gehad, maar het heeft het niet gehaald’, zegt Naborn.

Hij licht toe: ‘Het is een gevoelig onderwerp voor dit verhaal, zeker nu in deze tijd. Je moet altijd de afweging maken welk rendement staat er tegenover? En waarom help je ene horecaondernemer wel en de andere niet? Dat maakt het bestuurlijk heel lastig om daar bij leningen een keuze in te maken.’ Horecaondernemers worden, buiten het beleggingsbeleid om, tijdens de coronacrisis geholpen door bijvoorbeeld uitstel van premiebetaling aan bieden.


In deze serie publiceert Pensioen Pro interviews met cio’s/bestuurders van pensioenfondsen over het beleggingsbeleid. Eerder verschenen beleggingsprofielen van Bpf Bouw, Rabobank Pensioenfonds, Tandartsen Pensioenfonds, Pensioenfonds Werk en (re)Integratie, KLM-cabinepersoneel en ABN Amro Pensioenfonds.


Het fonds heeft de afgelopen jaren ook gekeken naar hotelvastgoed als belegging, zegt Naborn. ‘Met de insteek of dit niet juist vanuit onze achterban interessant is. Tot nu hebben we nog geen fonds gevonden met genoeg spreiding in het aantal hotels, maar hotelvastgoed komt dit jaar wel weer terug in de strategische evaluatie van de beleggingscategorie vastgoed. Het is niet ondenkbaar dat we voor hotels gaan kijken naar het buitenland. We houden elke optie open.’

Het fonds belegt voor indirect vastgoed vooralsnog alleen in Nederland. Die portefeuille (omvang €630 mln) bestaat volledig uit woningen en winkels via fondsen van Altera en Bouwinvest. In die fondsen zit volgens Naborn slechts een fractie aan horecabedrijven. Het pensioenfonds is tevens belegd in beursgenoteerd vastgoed (€944 mln), waarin ook internationale beleggingen zitten.

Geen extern fiduciair beheerder

Pensioenfonds Horeca & Catering heeft het fiduciair beheer van de beleggingsportefeuille ingericht binnen de eigen uitvoeringsorganisatie. De beheertaken worden uitgevoerd door de afdeling Vermogensbeheer, die bestaat uit een team van vijf personen. Naborn: ‘Met intern fiduciair beheer is geborgd dat tussen het bestuur en de uitvoering dezelfde belangen worden gedeeld.’

De afdeling Vermogensbeheer biedt namens het bestuur tegenwicht aan externe partijen. ‘Wij selecteren zelf asset-managers met behulp van een consultant die een long-list opstelt. Goedkoop is één van de kernwaarden van het fonds. Zelf zoeken naar managers, eventueel met behulp van een consultant, is goedkoper dan dit uitbesteden aan een externe fiduciaire partij.’ De andere kernwaarden van het fond zijn ‘goed, gastvrij en groen’.

Het credo goedkoop komt volgens Naborn ook terug in de vermogensbeheerfees, die in 2019 0,28% bedroegen. De helft daarvan komt uit private-equitybeleggingen. Het fonds betaalt doorgaans een prestatievergoeding als het rendement in een jaar hoger is dan 8%. ‘We evalueren beleggingen elke drie jaar en houden eens in de drie jaar een kostenonderzoek. We bekijken dan hoe de vergoedingen zich verhouden tot de markt en onderhandelen voor verlagingen.’

Dutch Engagement Network

Naborn benadrukt dat de wensen van deelnemers en werkgevers terugkomen in het beleggingsbeleid. Uit een deelnemersonderzoek eind 2017 kwam dat zij met name de duurzame VN-doelen verantwoorde consumptie en productie (12) en klimaatactie (13) een warm hart toedragen. Deze twee doelen komen op diverse manieren terug in het groene beleggingsbeleid.

Zo is water in de toeleveringsketen een thema waarover het fonds sinds een jaar gesprekken voert met onder andere drank- en voedselfabrikanten als Campari en Kraft-Heinz. Dit gebeurt onder de vlag van het Dutch Engagement Network: een samenwerking met pensioenfonds Detailhandel. De dialoog met bedrijven wordt in de praktijk gevoerd door Achmea IM. Volgens Naborn is het nog te vroeg om over concrete resultaten te kunnen spreken.

Hij wijst erop dat het Dutch Engagement Network bovenop de bestaande engagementactiviteiten komt, die het fonds heeft uitbesteed aan Achmea IM. ‘Met het engagementnetwerk willen we thema’s benadrukken die aansluiten bij de sdg’s van de deelnemende pensioenfondsen. Naast water kunnen dit in de toekomst ook thema’s zijn als afval en gezondheid. Volgens Naborn lopen er gesprekken met drie pensioenfondsen die zich mogelijk willen aansluiten bij het netwerk.

CO2-reductie in 2030

Net als veel andere pensioenfondsen heeft Horeca & Catering een doelstelling om CO2-uitstoot te verminderen. ‘Die geldt bij ons voor de gehele beleggingsportefeuille. We willen de uitstoot eind 2022 met 25% hebben teruggebracht ten opzichte van 2018. Omdat we in 2019 het klimaatcommitment van de financiële sector hebben ondertekend, moeten we uiterlijk volgend jaar een klimaatactieplan gereed hebben met reductiedoelstellingen voor 2030.’Wouter Jan Naborn pf Horeca en Catering

Eind 2019 zat het fonds al op 20,6% reductie. Die is met name behaald door de twee managers van de passief beheerde aandelenportefeuilles ontwikkelde landen. ‘Zij beheren de portefeuilles met een ex-ante tracking error van maximaal 0,8% tegenover de benchmark. Zo konden zij de meest vervuilende bedrijven uitsluiten. Via deze CO2-optimalisatie werd al 70% van de CO2-uitstoot van de bedrijven binnen deze mandaten gereduceerd. Noem het laaghangend fruit.’

Positieve duurzaamheidsbijdrage

Het horecafonds wil in 2023 het belang in beleggingen ‘met een positieve duurzaamheidsbijdrage’ hebben opgetrokken van 1% van het belegd vermogen in 2018 naar 4% in 2023. Die 1% is private equity dat Stafford Capital Partners belegt in bedrijven die investeren in schone technologieën. Vorig jaar kwamen daar groene obligaties bij die worden beheerd door NN IP. Hierdoor is het percentage impactbeleggingen opgetrokken naar 3,5%.

De resterende 0,5% had het fonds graag al vorig jaar ingevuld. Naborn: ‘We hebben vorig jaar diverse beleggingen bekeken, maar geen voldeed er aan onze voorwaarden. Soms waren deze initiatieven te klein qua omvang of was het risicorendementsprofiel niet op orde. Eén van de projecten was een initiatief van Rabobank dat zich richt op het toegankelijk maken van de financiering van de voedsel- en landbouwsector voor institutionele investeerders.’ 

Hij vervolgt: ‘Rabobank heeft wereldwijd een sterke positie als financier van voedsel en landbouw en zag, via Investing4Food, mogelijkheden om private leningen te vertrekken aan bedrijven die actief zijn in de gehele voedselketen. Wij vroegen Rabobank na te denken op welke wijze deze leningen te koppelen waren aan sdg 12. Het initiatief strandde, omdat het verwachte rendement op de belegging te laag was.’

Het fonds wil de impact van de beleggingsportefeuille op mens, samenleving en milieu zichtbaar maken. ‘Door Europese regels en het IMVB-convenant wordt duurzaam beleggen steeds meer datagedreven. Je wilt van alles weten en meten over bedrijven om ze te kunnen monitoren. Ook willen we een impactmeting van de gehele portefeuille doen en esg-risico’s in kaart brengen. Voor deze zaken ontkomt je niet aan dataleveranciers. We zijn in gesprek met diverse partijen.’

Convertibles en linkers verkocht

Het fonds heeft het afgelopen jaar twee beleggingen verkocht die al enige jaren in de portefeuille zaten. Converteerbare obligaties (omwisselbaar in aandelen van hetzelfde bedrijf) en inflation linked bonds. ‘Converteerbare obligaties zaten lang in de portefeuille, maar de markt is klein, net als ons mandaat. Weglaten heeft een beperkte impact, terwijl het een complexere categorie is.’

Naborn: ‘Inflatiegerelateerde obligaties vinden we uiteindelijk niet passen bij de nominale pensioendoelstelling die we hebben als fonds, omdat het ftk zich richt op de beheersing van nominale risico’s. We hebben ze ingeruild voor nominale staatsobligaties.’

Pensioenfonds Horeca & Catering in cijfers (per 31-1-2021)

Belegd vermogen €14,3 mrd

 

Beleggingsmix op hoofdlijnen

 

Beleggingsmix gedetailleerd

 

Rendement

2019: 26,3%

2020: 14,2%

 

Vermogensbeheerkosten (2019):

Inclusief transactiekosten: 0,41% (2018: 0,41%)

Exclusief transactiekosten: 0,28% (2018: 0,29%)

 

Uitbesteding

Fiduciair beheer: ingericht in de eigen uitvoeringsorganisatie

Aantal vermogensbeheerders: achttien. Waaronder Altera en Bouwinvest voor vastgoed, en Alpinvest voor private equity.

LDI: BMO GAM

Custodian: BNYM (Bank of New York Mellon)

 

Discretionair/beleggingsfondsen

Vrijwel allemaal discretionaire mandaten

Fondsen: indirect vastgoed, hypotheken

 

Actief/passief

Tweede derde passief: aandelen ontwikkelde markten, aandelen smallcaps, staatsobligaties, beursgenoteerd vastgoed.

Een derde actief: private equity, high yield, obligaties opkomende markten, groene obligaties, aandelen opkomende landen, hypotheken, indirect vastgoed