Tweeëntwintig van de vijftig grootste pensioenfondsen doen niet mee aan artikel 4 van de Europese verordening SFDR, onderzocht AF Advisors. Ze houden geen rekening met de negatieve impact van hun beleggingen op mens en milieu.

 

Deze fondsen (wat overeenkomt met 44% van de vijftig grootste pensioenfondsen) kiezen voorlopig voor een opt-out bij de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) van de Europese Commissie. Ze hebben vorige week op hun website gezet dat ze geen rekening houden met de ‘belangrijkste ongunstige effecten’ van hun beleggingsbeslissingen op ‘duurzaamheidsindicatoren’.

Die indicatoren gaan bijvoorbeeld over CO2-uitstoot van bedrijven, het effect van hun activiteiten op biodiversiteit of de mate waarin zij actief zijn in landen waar mensenrechten worden geschonden. De Europese Commissie heeft zestien verplichte indicatoren opgesteld, plus een lijst waaruit pensioenfondsen er twee moeten kiezen. De daadwerkelijke technische standaarden hiervoor worden in mei verwacht.

De dertien pensioenfondsen (26%) die volgens AF Advisors wél direct willen voldoen aan artikel 4 van de verordening, moeten in 2022 de indicatoren meten voor de bedrijven, landen en het vastgoed waarin zij beleggen. Rapportage hierover volgt vanaf 2023. Vorige week meldde Pensioen Pro dat ABP, PFZW, PMT, PME en BpfBouw ervoor kiezen om dat te doen. Fiduciair managers zeiden toen al dat veel andere fondsen gaan voor de opt-out.

‘Hoge kosten voor dataverzameling'

Met de cijfers van AF Advisors wordt duidelijk hoeveel van de top-vijftigfondsen voorlopig ‘nee’ zeggen tegen artikel 4. De tweeëntwintig fondsen maken gebruik van een ontsnappingsroute, omdat zij minder dan vijfhonderd werknemers in dienst hebben. Ze noemen in de verklaringen vooral dat ze de verordening onduidelijk vinden. Een enkel fonds noemt hoge kosten om alle informatie over bedrijven te vergaren als reden. Of dat het zelf andere indicatoren gebruikt als de SFDR.

Het aantal fondsen met een ‘nee’ is waarschijnlijk groter dan 22. AF Advisors heeft van vijftien top-vijftigpensioenfondsen (30%) geen informatie kunnen vinden over artikel 4. ‘Dat impliceert waarschijnlijk een nee, maar het kan ook zijn dat een fonds zijn verklaring nog niet op de website heeft gezet’, zegt consultant Ernst de Klerk, die het onderzoek uitvoerde.

De Klerk wijst op artikel 3 uit de SFDR, waarin staat dat fondsen moeten verklaren dat ze in hun esg-beleid rekening houden met duurzaamheidsrisico’s. ‘Artikel 3 gaat over risico’s voor de beleggingen van het pensioenfonds zelf, artikel 4 over de impact op de wereld als geheel. Dat maakt artikel 3 relevant voor deelnemers.’

De Klerk: ‘Pensioenfondsen verwijzen in hun SFDR-verklaring meestal naar hun beleid voor maatschappelijk verantwoord beleggen. Daarin staat dat het fonds rekening houdt met esg. Slechts een enkel pensioenfonds vermeldt dat het pogingen doet deze risico’s te meten. Ik verwacht dat fondsen hier op termijn niet onderuit kunnen.’

Classificatie pensioenregeling
Pensioenfondsen moeten onder SFDR ook een duurzaamheidsetiket plakken op hun pensioenregeling. Een product met esg-kenmerken (artikel 8 – lichtgroen), duurzaam product (artikel 9 – donkergroen) of overig product (grijs).

Van de top-vijftigfondsen hebben 36 fondsen voor de lichtgroene optie gekozen (72%). Eén fonds (2%) ziet zichzelf als grijs en over dertien fondsen (26%) kon AF Advisors geen informatie vinden.

De Klerk zegt fondsen te hebben gevonden die voor een opt-out hebben gekozen bij artikel 4, maar zichzelf toch classificeren als lichtgroen fonds. Er zijn ook fondsen die het Nederlandse IMVB-convenant hebben ondertekend, maar zich nog niet willen binden aan de indicatoren van SFDR. ‘Dat klinkt misschien als een onwenselijke combinatie, maar ik verwacht dat dit tijdelijk is. Ik denk dat veel pensioenfondsen uiteindelijk de opt-out voor artikel 4 laten valt.’

De Pensioenfederatie zei vorige week in te schatten dat fondsen die het IMVB-convenant hebben ondertekend (voorlopig) kunnen gaan voor een opt-out, zonder dat ze daarmee de SFDR-regels overtreden.

Kleinere fondsen kiezen vaker voor grijs
AF Advisors keek ook naar een groep van achttien pensioenfondsen die buiten de top vijftig valt. Dertien daarvan kozen voor een opt-out van artikel 4, één fonds koos voor een opt-in en bij vier fondsen ontbrak de informatie.

Bij deze achttien fondsen plakten liefst negen een grijs label op hun pensioenregeling. Zes fondsen gingen voor lichtgroen, terwijl van drie fondsen geen informatie was te vinden. Pensioenfondsen kunnen hun keuze altijd nog aanpassen, meent De Klerk. ‘Mits daar zorgvuldig over wordt gecommuniceerd en het beleggingsbeleid voldoende duurzaam is.’

AF Advisors wilde niet ingaan op individuele pensioenfondsen en hun keuzes.