Impactfondsen met beursgenoteerde aandelen rendeerden in 2020 beter dan de wereldwijde MSCI Index, blijkt uit onderzoek van Phenix Capital Group.

Phenix Capital onderzocht tweehonderd impactfondsen met beursgenoteerde aandelen, die naast financieel rendement ook expliciet duurzame of sociale doelen nastreven. Het bedrijf houdt een database bij met 1601 fondsen, die twee jaar geleden is gelanceerd met PGGM en MN als eerste abonnees.

Impactfondsen met small caps presteerden vorig jaar 2,4% beter dan de MSCI World Index, de benchmark die ze zelf het vaakst kiezen. Fondsen met middelgrote bedrijven versloegen de vergelijkingsmaatstaf met 4%, managers die alleen in grote bedrijven beleggen behaalden 3,4%. Voor de definitie van klein, middelgroot en groot haakt Phenix Capital aan bij de indeling van MSCI.

Het rendement van impactfondsen lijkt aardig in lijn met beleggingsfondsen die een best in class benadering hebben. De MSCI SRI, een duurzame index die alleen de meest duurzame aandelen per sector selecteert, rendeerde vorig jaar 3,6% beter dan de MSCI World Index.

Phenix Capital, gevestigd in Amsterdam, neemt alleen impactfondsen op in zijn database als ze voldoen aan de definitie van het Global Impact Investing Network (GIIN). Zo moet de doelstelling van het fonds zijn om naast financiële ook sociale en groene impact te maken, waarbij deze impact ook wordt gemeten. Voormalig PGGM-cio Elroy Lindeijer is bestuurslid bij deze ngo, die de schaal en effectiviteit van impact beleggen wil vergroten.

Een tweede eis die Phenix Capital stelt is dat een fonds genoeg institutioneel geld moet hebben aangetrokken. ‘In totaal zijn er meer dan drieduizend impactfondsen die in aanmerking komen voor de database’, zegt ceo Dirk Meuleman. Maar in de praktijk komen daarin alleen fondsen met grofweg meer €100 mln belegd vermogen. Zodoende zitten we eind 2020 op een totaal van 1601 fondsen van 622 managers.’

€330 mrd aan belegd vermogen

Uit de database blijkt dat de 1601 impactfondsen eind 2020 €331 mrd aan belegd vermogen hadden. Eind 2019 ging het om 1306 fondsen en €245 mrd. Meuleman kan niet met zekerheid zeggen of de netto-instroom in 2020 dan €86 mrd is. ‘Er zijn fondsen die in 2019 ook al geld ophaalden, maar nog niet in onze database zaten, bijvoorbeeld vanwege hun kleine omvang.’ Wel weet Meuleman dat het bedrag dat werd gestald bij nieuw gelanceerde impactfondsen daalde van €34 mrd naar €10 mrd. Hij wijt dit aan de coronacrisis.

De €331 mrd van eind 2020 zat voor 30% in private equity en voor 28% in beursgenoteerde aandelen. Infrastructuur is goed voor 19%. Het geld was voor 42% belegd in bedrijven/projecten in Europa en voor 24% in de VS. Het meeste geld ging naar investeringen om klimaatverandering tegen te gaan en hernieuwbare energie. Sociale infrastructuur (woningbouw, buurtcentra en ziekenhuizen) en gezondheidszorg (voornamelijk farmacie) staan op plek drie en vier.

De beleggingen waren eind 2020 het meest gekoppeld aan duurzame ontwikkelingsdoelen 13 (klimaatactie), 7 (toegankelijke en schone energie) en 9 (industrie, innovatie en infrastructuur).

Geen dry powder
Volgens het onderzoek is er bij impactfondsen geen gebrek aan duurzame en sociale projecten. De managers zouden nog voor €125 mrd aan financiering zoeken. Die is volgens Meuleman meestal gericht op energie en klimaatinfrastructuur. Meuleman: ‘Het gaat ook om buurtcentra en scholen in de VS; investeringen die zijn aangezwengeld door de Black Live Matters-discussie.’

Meuleman zegt dat investeringen in afzonderlijke Amerikaanse buurtcentra te klein zijn voor Nederlandse pensioenfondsen. ‘Maar binnen een fondsstructuur zijn ze wellicht wel geschikt. Daarnaast vinden Amerikaanse pensioenfondsen dit soort projecten juist erg interessant.’

Uit de database van Phenix Capital valt niet te halen hoeveel euro Nederlandse pensioenfondsen in impactfondsen hebben gestoken. ‘Wij weten niet hoe het toegezegde vermogen binnen een impactfonds is verdeeld over landen. Ik zie wel steeds meer voorbeelden van Nederlandse pensioenfondsen die beleggen in impactfondsen.’

Fondsen die aan impactbeleggen doen zijn bijvoorbeeld pensioenreuzen als ABP, PFZW en Detailhandel. Maar ook kleinere fondsen als HaskoningDHV, SBZ Pensioen en Slagers doen hier inmiddels aan.