De rekenrente voor een gemiddeld pensioenfonds is in 2019 0,78%-punt gedaald. Door die daling liep de dekkingsgraad gemiddeld zo’n 8% terug, blijkt uit berekeningen van adviesbureau Sprenkels & Verschuren.

Het adviesbureau gaat daarbij uit van een gemiddelde duratie van de verplichtingen van een pensioenfonds van 20 jaar en een renteafdekking van 50%. Volgens de meest recente cijfers van DNB lag de gemiddelde rente-afdekking van een pensioenfonds aan het einde van het derde kwartaal van 2019 op 49,4%.

Negatieve rekenrente

De daling van de dekkingsgraad had nog veel ernstiger kunnen uitpakken, had de rente zich in de laatste maanden van 2019 niet enigszins hersteld. Halverwege augustus was de rekenrente namelijk op een absoluut dieptepunt van -0,2% beland, een daling van 1,33%-punt sinds het begin van het jaar. Dat betekende dat pensioenfondsen op dat moment moesten rekenen met een negatief rendement op hun verplichtingen. Die rentedaling had een neerwaartse impact van liefst 13,5% op de dekkingsgraad van een gemiddeld pensioenfonds.

Sindsdien heeft de rente een voorzichtige, maar duidelijke stijging ingezet. Vanaf september sloot de rente elke maand een stukje hoger af. Eind september stond de DNB rentetermijnstructuur voor een looptijd van 20 jaar alweer op 0,189%. In oktober en november steeg de rente verder, met respectievelijk 0,2%-punt en 0,03%-punt. In december bedroeg de stijging van de rekenrente voor een gemiddeld pensioenfonds volgens Sprenkels & Verschuren 0,16%-punt, waardoor die uitkwam op 0,53%.

Soleimani

Bertjan Kobus van het adviesbureau denkt dat de rentestijging in de afgelopen paar maanden vooral te maken heeft met een groeiend besef bij beleggers dat de wereldeconomie er niet zo slecht voor stond als ze vreesden. ‘Het is een correctie geweest, want de rente was wel heel hard naar beneden gegaan, op basis van onrust in de wereld zoals de Chinees-Amerikaanse handelsoorlog en de consequenties die dat zou kunnen hebben op de economie’, stelt Kobus. ‘Aan het begin van het jaar gingen ook veel beleggers uit aandelen en in staatsobligaties, wat de rente verder drukte. Die trend is de laatste paar maanden weer wat gekeerd.’

Maar die trend kan zo weer keren. Kobus: ‘Er zit altijd een beetje volatiliteit in de rente, maar omdat de rente nu op zo’n laag absoluut niveau ligt, wordt de rente in relatieve zin volatieler.’

En inderdaad: in de eerste drie dagen van het nieuwe jaar is de rente inderdaad alweer 9 basispunten gedaald. En dat was nog voor de Amerikaanse drone-aanval op de Iraanse generaal Soleimani. Het zou zeker geen verrassing zijn, wanneer de oplaaiende geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten de rente de komende weken nog verder drukken.