Eindelijk weer eens een kleine opsteker voor pensioenfondsen: de rente is in september licht gestegen. Dat was voor het eerst sinds april. De dekkingsgraad van een gemiddeld pensioenfonds is hierdoor ongeveer 1%-punt gestegen.

De rekenrente voor een gemiddeld pensioenfonds (op basis van de DNB-UFR curve) steeg in de maand september 10 basispunten naar 0,49%. De gewogen rente uit de zuivere swapcurve klom 12 basispunten naar 0,15% (zie figuur 1).

sprenkels 30 9 2019

Volgens Bertjan Kobus van Sprenkels & Verschuren vertaalt die rentestijging zich voor een gemiddeld pensioenfonds in een stijging van de dekkingsgraad van ongeveer een procentpunt. ‘Een gemiddeld fonds heeft een renteafdekking tussen de 50 en 60%. De voorziening voor de verplichtingen gaat door de rentestijging ongeveer met 2% omlaag. Bij een fonds dat het renterisico voor 50% heeft afgedekt, gaat het dan om een stijging van de dekkingsgraad van 1%-punt.’

De gemiddelde stijging van de dekkingsgraad in september ligt nog wat hoger door de stijging van de beurzen. De MSCI World Index steeg in september namelijk 2,4% in euro’s gemeten. Kobus: ‘De gemiddelde dekkingsgraad stijgt door de positieve rendementen op aandelen ongeveer nog eens met iets meer dan 1%.’

Volatiele rente

De rente was in september opvallend volatiel. Mogelijk had dat te maken met de beslissing van ECB haleverwege de maand om de rente opnieuw te verlagen en het opkoopprogramma van obligaties nieuw leven in te blazen. Begin deze maand steeg de rente fors, om na het ECB-besluit weer in te zakken. De afgelopen week steeg de rente opnieuw.

Volgens Kobus kan het lage absolute niveau van de rente een oorzaak zijn van die hogere rentevolatiliteit. ‘Een paar basispunten verschil in de rente betekent bij de huidige lage renteniveaus al een relatief groot verschil.’
Onder de nieuwe parameters, die in 2021 in moeten gaan, zal die volatiele marktrente meer invloed krijgen op de actuele dekkingsgraden van pensioenfondsen. Die zullen naar verwachtingen nog meer gaan schommelen dan nu al het geval is. Pensioenfondsen kunnen die schommelingen beperken door een groter deel van het renterisico af te dekken.

Maar dit is een lastige beslissing, die maar weinig pensioenfonds durven te nemen, zei alm-consultant Martin Bakker van Ortec Finance hierover eerder tegen Pensioen Pro. ‘Fondsen zien vaak kortingen op zich afkomen. Door het renterisico af te dekken, lever je het grootste deel van het herstelvermogen in. Het is bovendien moeilijk te verdedigen om de renteafdekking te verhogen, juist als die zich op een historisch dieptepunt bevindt.’