Pensioenfondsen zagen hun dekkingsgraad in de eerste negen dagen van augustus flink verslechteren. Dalende rente en aandelen waren de boosdoeners.

Dat blijkt uit weekgrafieken van Sprenkels & Verschuren, die aangeven welke risicobronnen een gunstige of ongunstige uitwerking hebben op de dekkingsgraad van een gemiddeld pensioenfonds.


Fondsen kijken bij de inrichting van hun beleggingsbeleid niet alleen naar individuele beleggingen als aandelen, obligaties en vastgoed. Ze houden ook rekening met zogeheten risicobronnen die impact kunnen hebben op de gehele balans. Dat geeft beter inzicht, omdat beleggingen vaak meerdere risicobronnen in zich herbergen. Zo lopen obligatiebeleggers zowel rente- als kredietrisico.


Uit grafiek 1, die de consultant gisteren publiceerde, blijkt dat de marktrente (berekend uit de zuivere swapcurve - RTS dagwaarde) voor een gemiddeld pensioenfonds van 1 augustus tot en met 9 augustus -0,19% omlaag ging, naar 0,26%. ‘Daarvan werd 0,14% al op 1 en 2 augustus gerealiseerd, de overige 0,05% kwam er de afgelopen week nog bij’, zegt consultant Marieke Klein. ‘Renterisico werd dus duidelijk niet beloond’.

renterisico sprenkels en V

De DNB-ufr rentecurve (zie grafiek 1 - ufr), waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen berekenen, viel met een daling van -0,15% naar 0,57% iets lager uit. Toch betekent dit voor een gemiddeld pensioenfonds, met een duratie van 20 jaar en 50% renteafdekking, een afname van circa 1,5%-punt dekkingsgraad.

Daar kwam bovenop dat de aandelenmarkten in de eerste dagen van augustus ook in mineur waren, mede vanwege het escalerende handelsconflict tussen China en de VS. De MSCI World index dook, omgerekend in euro’s, 2,49% in het rood (zie grafiek 2). Een pensioenfonds dat 50% in zakelijke waarden belegt, moest dus circa 1,25% op zijn totale beleggingen inleveren.

aandelenrisico Sprenkels

Lagere rente laat aandelenrendementen verdampen

Is het plaatje voor heel 2019 ook zo somber? Op het eerste gezicht niet, blijkt uit de grafieken. Aandelen leverden tot en met 9 augustus flink wat rendement op: voor de MSCI omgerekend in euro’s 15,55%. De MSCI staat daarmee weer op hetzelfde niveau als voor het vierde kwartaal van 2018, toen de wereldwijde aandelenbenchmark fors daalde.

Toch verdampte de positieve impact van aandelen op de dekkingsgraad voor een gemiddeld pensioenfonds, circa 7,7%-punt, volledig door de dalende rente, stelt Bertjan Kobus, partner bij Sprenkels & Verschuren. De DNB-ufr daalde tot nu toe -0,88%-punt (van 1,45% naar 0,57%). De impact op de dekkingsgraad van een gemiddeld pensioenfonds was daarmee -8,8%.